Dagboek van een tolk #5: Waar is mijn advocaat?
Een advocaat komt om te helpen. De cliënt schreeuwt vanaf de eerste seconde dat dit niet zijn advocaat is, en richt zich daarna op de tolk. Tien minuten, een hoop scheldwoorden en één regel: niet reageren.

Woensdag, begin van de middag. Het tolkbureau belt: een advocaat heeft een beëdigde tolk Pools nodig voor een consult met zijn cliënt. Dat gesprek vindt plaats vóór het eerste verhoor. De politie zit er niet bij, en alles wat er gezegd wordt, valt onder het beroepsgeheim.
De advocaat stelt zich rustig en zakelijk voor. Zijn cliënt, meneer Grzegorz, wordt verdacht van heling: het kopen of bewaren van spullen die van diefstal komen. De advocaat wil hem uitleggen wat de verdenking inhoudt en welke mogelijkheden hij heeft.
Ik stel me in het Pools voor. Voordat ik mijn zin af heb, hoor ik geschreeuw.
"Waar is mijn advocaat?!"
De advocaat probeert iets te zeggen. Geen schijn van kans. Meneer Grzegorz blijft schreeuwen, en in elke zin zitten meer scheldwoorden dan gewone woorden. Als hij even op adem komt, legt de advocaat uit dat zijn vaste advocaat vandaag niet kon komen en dat hij daarom hier is. Ik tolk. Heel even is het stil.
Dan richt de woede zich op mij. Ik hoor alles wat je niet op een website kunt zetten. Een tolk heeft twee regels en daar houd ik me stevig aan: ik tolk getrouw en ik ga niet in discussie. Ik antwoord niet, ik verdedig me niet en ik verhef mijn stem niet.
Na een paar minuten wordt er op de deur geklopt. Een agent komt kijken of alles goed gaat met de advocaat. De advocaat zegt dat het goed is, maar dat er vandaag geen gesprek komt. Te veel woede. Misschien later, als zijn cliënt is afgekoeld.
Hij bedankt me voor de poging. Na nog geen tien minuten hangen we op.
Zulke opdrachten zijn zeldzaam, maar ze komen voor. Iemand is woedend op de hele wereld, en de tolk is toevallig het dichtst bij. Er zijn ook zaken waarna je moeilijk in slaap komt, ook al heeft niemand geschreeuwd. Dat is een kant van dit werk waar weinig over wordt gepraat: een tolk hoort alles, en moet het daarna bij zich houden.
Goed om te weten
- Wordt u in Nederland aangehouden? Dan heeft u recht op een gesprek met een advocaat vóór het eerste verhoor. Bij zwaardere zaken betaalt de staat dat gesprek.
- Het gesprek met uw advocaat is vertrouwelijk. Een advocaat werkt niet voor de politie en vertelt de politie niet wat u hem zegt.
- Spreekt u geen Nederlands? Dan kunt u via een tolk met uw advocaat praten. Ook de tolk heeft geheimhoudingsplicht.
- Een piketadvocaat is geen "mindere" advocaat. Het is iemand die komt als uw eigen advocaat niet kan.
- Schreeuwen versnelt niets. Een rustig gesprek met uw advocaat is uw beste kans om u goed voor te bereiden op het verhoor.
Tot slot
De advocaat kwam om te helpen. Meneer Grzegorz wilde daar die dag geen gebruik van maken.
Personages en details zijn fictief. De verhalen zijn gebaseerd op ervaringen uit het werk als tolk.
[Een tolk nodig via telefoon of video, bijvoorbeeld voor een gesprek met een advocaat? Plan een afspraak.]